Anıl isminin anlamı ve kökeni

Anıl nasıl türemiş bir isim?

Anıl, Türkçedeki anmak fiilinden türemiştir. Anmak, "hatırlamak, yâd etmek, adını söylemek" demektir; anılmak ise bu fiilin edilgen biçimidir ve "hatırlanmak, adı söylenmek" anlamına gelir. Anıl adı, emir kipindeki bu edilgen biçimden gelir ve bir dilek taşır: anılasın, hatırlanasın, adın söylensin. Türkçede bu kalıpla kurulmuş başka isimler de vardır: Sevil, Bilin, Övül, Tanıl. Bu yapı Türkçeye özgüdür ve isme bir temenni niteliği kazandırır; ad, çocuğa yalnızca bir sıfat değil bir dilek olarak verilir.

Anıl erkek ismi mi, kız ismi mi?

Anıl, Türkiye'de ağırlıklı olarak erkek ismi olarak kullanılır. Aynı kalıptan türeyen Sevil ise kız ismi olarak yerleşmiştir; yani bu yapı cinsiyet belirlemez, kullanım belirler. Anıl için yerleşik eğilim net biçimde erkek yönündedir, ancak nadiren kız çocuklarına da verildiği görülür. Ses olarak Anıl'a yakın duran diğer erkek isimleri arasında Alp, Arda, Aras, Atıl ve Kayra sayılabilir.

Öz Türkçe isim akımı içinde Anıl

Anıl, Cumhuriyet dönemiyle güçlenen öz Türkçe isim akımının ürünlerindendir. Bu akım, Arapça ve Farsça kökenli isimlerin yerine Türkçe köklerden yeni isimler türetmeyi amaçlamış ve Özgür, Erdem, Sezer, Ülkü, Berk, Tunç, Aydın gibi isimleri yaygınlaştırmıştır. Anıl bu grubun içinde anlam bakımından ilgi çekicidir: pek çok öz Türkçe isim bir nitelik bildirirken (berk: sağlam, tunç: metal), Anıl doğrudan bir dilek bildirir. Bu, onu daha kişisel ve daha duygusal bir isim yapar.