Sezer isminin anlamı ve kökeni

Sezer nasıl türemiş bir isim?

Sezer, Türkçedeki sezmek fiilinden geniş zaman kipiyle türetilmiş bir isimdir: sez- + -er. Yani kelime bir sıfat değil, çekimlenmiş bir fiildir ve "sezer, anlar, kavrar" anlamına gelir. Türkçede bu kalıpla türetilmiş pek çok isim vardır: Özer, Anlar, Duyar, Görer, Sever, Güler, Yeter. Bu yapı Türkçeye özgüdür ve isme hareket kazandırır; Sezer, bir niteliği değil sürekli yapılan bir eylemi adlandırır. Sezgi sahibi olmayı bir kimlik olarak taşımak anlamına gelir.

Öz Türkçe isim akımı içindeki yeri

Sezer, Cumhuriyet dönemindeki öz Türkçe isim akımının tipik ürünlerindendir. 1930'lardan itibaren Arapça ve Farsça kökenli isimlerin yerine Türkçe köklerden isim türetme eğilimi güçlenmiş, bu dönemde Özgür, Erdem, Aydın, Berk, Tunç, Ülkü, Sezer gibi isimler yaygınlaşmıştır. Bu akımın belirgin özelliği, ismin anlamının Türkçe bilen herkesçe sözlüğe bakmadan anlaşılabilmesidir. Sezer bu testi tam olarak geçer: kimseye ne demek olduğunu açıklaman gerekmez.

Sezer erkek ismi mi, kız ismi mi?

Sezer, Türkiye'de ağırlıklı olarak erkek ismidir. Bununla birlikte, -er ile biten fiil kökenli isimlerin bir kısmı (Güler, Sever gibi) kadın ismi olarak da kullanılır ve Sezer için de nadiren kız kullanımına rastlanır. Yaygın kullanım açıkça erkek yönündedir. Kız çocuğu için benzer bir çağrışım arıyorsan Sezgi ismi doğrudan aynı kökten gelir ve kadın ismi olarak yerleşiktir; Duygu, Bilge ve Ülkü de aynı sezgi-bilgelik damarında düşünülebilir.