Asya isminin anlamı ve kökeni

Asya'nın iki kaynağı

Asya adı Türkiye'de iki farklı kaynaktan beslenir ve bu, ismin ilgi çekici yanıdır. Birincisi coğrafidir: dünyanın en büyük kıtasının adı. Kelimenin kökeni Antik Yunancaya ve daha eskiye, Asur dillerindeki "doğu, güneşin doğduğu yer" anlamındaki bir sözcüğe dayandırılır. İkincisi dinîdir: Kur'an'da adı geçen Asiye, Firavun'un eşidir ve Türkçede Asya biçimiyle de kullanılır. İki kaynak birbirinden bağımsızdır ama Türkçede aynı isimde buluşur.

Hz. Asiye: Firavun'un eşi

Kur'an'da anlatıldığına göre Firavun'un eşi Asiye, kocasının zulmüne rağmen inancını korumuş ve Hz. Musa'yı sudan çıkarıp himaye etmiştir. İslam geleneğinde, kadınlar arasında en yüksek mertebeye ulaşanlardan biri olarak anılır; Hz. Meryem, Hz. Hatice ve Hz. Fatıma ile birlikte sayılır. Yani ad, iktidarın merkezinde durup ona direnen bir figürü işaret eder. Türkiye'de Asiye biçimi geleneksel, Asya biçimi ise daha modern kullanımdır.

Kıta adlarından isimler

Asya, Türkiye'de kullanılan az sayıdaki kıta adı kökenli isimlerdendir. Aynı mantıkla Avrupa ya da Afrika isim olarak kullanılmaz; bunun sebebi ses yapısıdır. Asya iki heceli, sonu "a" ünlüsüyle biten ve Türkçe ağza çok uygun bir dizilime sahiptir. Coğrafi adlardan türeyen diğer isimler arasında Ege, Toros, Aras, Fırat, Talya ve Mira sayılabilir; Türkiye'de coğrafyadan isim seçmek köklü bir gelenektir.

Türkiye'de Asya

Asya, Türkiye'de son yirmi yılda belirgin biçimde yükselen kız isimlerindendir ve bugün en çok verilenler arasında yer alır. Yükselişinin iki sebebi vardır: hem dinî kaynağa dayanması hem de kısa, modern ve uluslararası kullanıma uygun olması. Bu ikili özellik, Türkiye'deki isim tercihlerinin son otuz yıldaki en belirleyici formülüdür.