Eylül isminin anlamı ve kökeni

Eylül ay adı nereden geliyor?

Eylül, Türkçedeki ay adlarının bir kısmı gibi Sami dillerinden gelir; kökeni Akadca ve Süryanice üzerinden izlenir ve bu dillerde ay adı olarak kullanılan Elul biçimine dayanır. Türkçeye Arapça ve Süryanice kanalıyla geçmiştir. Türkçedeki ay adları ilginç bir karışımdır: bir kısmı Sami dillerinden (Eylül, Nisan, Temmuz, Haziran, Şubat, Kasım), bir kısmı Latinceden (Mart, Mayıs, Ağustos), bir kısmı ise Türkçedendir (Ocak, Aralık, Ekim). Eylül bu ilk grubun üyesidir.

Sonbaharın ilk ayı

Eylül, sonbaharın başlangıcını işaret eder ve ismin taşıdığı duygusal yük de buradan gelir. Yaz sıcağının çekildiği, okulların açıldığı, hasadın toplandığı ay olarak Eylül, Türk kültüründe hem bir bitiş hem bir başlangıç olarak algılanır. Bu ikili duygu, ismi diğer ay adlarından ayırır: Eylül melankoli ile tazelenmeyi aynı anda çağrıştırır. Türk şiirinde ve şarkı sözlerinde eylül, ayrılık ve olgunlaşma temalarıyla sıkça birlikte anılır.

Ay adlarından isimler

Türkçede ay adlarının isim olarak kullanılması görece yeni ama hızla yaygınlaşan bir eğilimdir. Eylül bu grubun en yaygın üyesidir; ayrıca Nisan, Temmuz, Mayıs ve Ekim de isim olarak kullanılır. Bu isimlerin ortak avantajı, anlamlarının herkesçe bilinmesi ve doğrudan bir mevsim duygusu taşımalarıdır. Aileler genellikle çocuğun doğum ayıyla ismi eşleştirir; eylül ayında doğan çocuklara Eylül adının verilmesi Türkiye'de yaygın bir uygulamadır, ama bu bir zorunluluk değildir.

Eylül'ün Türkiye'de yükselişi

Eylül, Türkiye'de 2000'li yıllardan itibaren hızla yükselmiş ve bugün en çok verilen kız isimleri arasına girmiştir. Bu yükselişte popüler kültürün, özellikle dizi ve şarkı adlarının payı olduğu genel olarak kabul edilir. Ancak asıl sebep ismin kendi yapısıdır: iki heceli, yumuşak, tamamen Türkçe hissettiren ve anlamı herkesçe bilinen bir isim. Doğa ve zaman temalı isimlere yönelen genel eğilimin de tam ortasında yer alır.