Ela isminin anlamı ve kökeni

Ela bir göz rengi

Ela, Türkçede bir göz rengini adlandırır: yeşile ve kahverengiye çalan, ışığa göre değişen açık renkli göz. Türkçede göz renkleri için ayrı bir kelime bulunması dikkat çekicidir; mavi ve yeşil genel renk adlarıyken ela yalnızca göz için kullanılır. Bu, ismi Türkçeye özgü kılan bir özelliktir. Kelimenin kökeni konusunda kaynaklar tam birleşmiş değildir; Türkçe olduğu genel kabul görür, bazı görüşler ise Arapça bir kökle ilişkilendirir. Bu belirsizliği açıkça söylemek gerekir.

Türk halk edebiyatında ela gözler

"Ela gözlü" tabiri, Türk halk müziğinin ve şiirinin en yerleşik ifadelerinden biridir. Anadolu türkülerinde sevgili neredeyse her zaman ela gözlü olarak anılır; "ela gözlerine kurban olduğum" gibi mısralar yüzlerce türküde karşımıza çıkar. Bu, ela renginin Türk estetik dünyasında güzelliğin ölçütü sayıldığını gösterir. Ela adını taşıyan bir çocuk, bu köklü halk edebiyatı birikimini de taşır; isim sıradan bir renk adı değil, kültürel olarak yüklü bir kelimedir.

Renk adlarından isimler

Ela, Türkçedeki renk adı kökenli isimler ailesinin üyesidir. Bu aile aslında köklüdür: Al, Kır, Konur, Doru, Yağız, Boz gibi eski renk adları isim ve lakap olarak yüzyıllardır kullanılır; bunların çoğu at donlarını tanımlamak için türemiştir. Modern dönemde ise Mavi, Ela, Lila, Turkuaz gibi renkler isim olarak yaygınlaşmıştır. Ela bu grup içinde en yerleşik olanıdır; hem eski hem yeni kuşakta rahatça kullanılır.

Türkiye'de Ela'nın yükselişi

Ela, Türkiye'de son yirmi yılda hızla yükselmiş ve bugün en çok verilen kız isimleri arasına girmiştir. Yükselişi, kısa ve öz Türkçe isimlere yönelen genel eğilimin parçasıdır; Ada, Su, Nil, Ece, Duru ile aynı dalgadadır. Ela'nın bu grup içindeki avantajı, hem Türkçe kökenli olması hem de uluslararası kullanıma uygun olmasıdır: Türkçeye özgü harf içermez ve pek çok dilde aynı biçimde okunur. Bu ikili özellik pek az isimde bir arada bulunur.