Mihri isminin anlamı ve kökeni

Mihr: hem güneş hem sevgi

Mihri, Farsçadaki mihr kelimesinden gelir ve bu kelimenin iki anlamı birden vardır: güneş ve sevgi. Bu ikili anlam tesadüf değildir; kökeni, eski İran inancındaki Mithra'ya kadar uzanır. Mithra hem güneşle hem de ahitle, sözleşmeye bağlılıkla ilişkilendirilen bir varlıktı ve zamanla kelime hem gök cismini hem de bağlılığı, sevgiyi anlatır hale gelmiştir. Türkçede mihr kelimesi klasik metinlerde her iki anlamda da geçer. Mihri ise bu köke aitlik eki almış biçimdir: güneşe ait, sevgiye ait olan.

Mihrî Hatun: Osmanlı'nın kadın divan şairi

Mihri adının Türk edebiyat tarihinde özel bir karşılığı vardır: 15. yüzyılın sonu ile 16. yüzyılın başında yaşamış Mihrî Hatun, Osmanlı'nın divan sahibi ilk kadın şairlerinden biridir. Amasya'da yaşamış, dönemin şehzade çevresine yakın olmuş ve kendi adıyla bir divan bırakmıştır. Kadınların edebiyatta görünür olmasının çok zor olduğu bir dönemde bunu başarmış olması, adını Türk edebiyatı tarihinde kalıcı kılmıştır. Mihri adını taşıyan bir çocuk için, adının arkasında somut ve güçlü bir kadın figürü bulunur.

Türkçede mihr kökünden gelen kelimeler

Mihr kökü Türkçeye başka biçimlerde de geçmiştir. Mihriban, "sevgi dolu, şefkatli" anlamına gelir ve Türkiye'de hem isim olarak hem de aynı adı taşıyan ünlü bir türkü sayesinde geniş çevrelerce bilinir. Mihrimah ise mihr (güneş) ve mah (ay) kelimelerinin birleşimidir; Kanuni Sultan Süleyman ile Hürrem Sultan'ın kızı Mihrimah Sultan'ın adı olarak Osmanlı tarihinde önemli bir yer tutar ve İstanbul'daki iki Mihrimah Sultan Camii onun adını taşır. Mihri, bu ailenin en kısa ve en sade üyesidir.

Türkiye'de Mihri

Mihri, Türkiye'de az kullanılan ama duyulduğunda yabancılık yaratmayan isimlerdendir. Farsça kökenli klasik kadın isimleri ailesinin üyesidir; Pervin, Banu, Nazan, Şirin, Perihan ile aynı damardan gelir. Bugün nadir olması güçlü bir ayırt edicilik sağlar. Klasik ama aşınmamış, edebi bir arka planı olan bir isim arayan aileler için Mihri güçlü bir adaydır; ayrıca iki heceli ve sonu ünlüyle biten yapısı bugünkü isim eğilimleriyle de uyumludur.