Masal isminin anlamı ve kökeni

Masal kelimesinin kökeni

Masal, Arapçadaki mesel kelimesinden Türkçeye geçmiştir; mesel, "örnek, benzetme, kıssa" anlamına gelir ve aynı kökten emsal, temsil, misal kelimeleri de türer. Türkçede kelime anlam değiştirerek bugünkü halini almıştır: gerçek olmayan, olağanüstü öğeler içeren, çoğunlukla ders vermek amacıyla anlatılan sözlü anlatı. Yani masal, kökeninde bir "örnek anlatı"dır; eğlendirmenin yanında öğretme işlevi de taşır. Bu, ismin taşıdığı anlamı zenginleştirir.

Türk masal geleneği

Masal, Türk sözlü kültürünün en köklü türlerinden biridir. Keloğlan, Nasreddin Hoca fıkraları, Dev Anası, Zümrüdüanka gibi figürler yüzyıllarca anlatılagelmiştir. Türk masallarının bilinen açılış kalıpları tekerlemelerdir: "Bir varmış bir yokmuş, evvel zaman içinde, kalbur saman içinde..." gibi kalıplar, dinleyiciyi gerçek dünyadan masal dünyasına geçirir. Bu tekerlemeler, masalın başladığını dinleyiciye haber veren bir eşik işlevi görür.

Kavram isimleri eğilimi

Masal, Türkçede doğrudan bir kavramı adlandıran isimler grubuna aittir: Umut, Sevgi, Barış, Özgür, Rüya, Hayal, Dilek, Ezgi, Şiir. Bu isimlerin ortak avantajı, anlamlarının Türkçe bilen herkes tarafından anında anlaşılması ve doğrudan bir duygu taşımalarıdır. Masal bu grup içinde en şiirsel olanlardandır; somut bir nesneyi değil, bir anlatı biçimini ve onun yarattığı büyüyü adlandırır. Şiir ismi de aynı damardan gelir ve Türkiye'de kullanılır.

Türkiye'de Masal

Masal, Türkiye'de son on beş yılda kullanılmaya başlanmış ve görünürlüğü hızla artan kız isimlerindendir. Yükselişi, Türkçede yerleşmiş kavram kelimelerine yönelen eğilimin parçasıdır; Ekin, Duru, Mavi, Ezgi, Şiir ile aynı grupta yer alır. Kökü Arapça mesel olsa da kelime Türkçeye tamamen yerleşmiştir. Ayrıca Masal Nur gibi birleşik kullanımları da görülmektedir. Henüz çok yaygın olmaması, ismi ayırt edici kılar; buna karşın kelime herkes tarafından bilindiği için isim hiç yabancı gelmez.