Unisex bebek isimleri: hem kıza hem erkeğe uyan isimler

Unisex isim, hem kız hem erkek çocuğa verilebilen isim demek. Türkçede bu isimlerin çoğu bir doğa unsurunun ya da bir duygunun adı; kelime cinsiyet taşımadığı için ikisine de oturuyor. En bilinen örneği Deniz: onlarca yıldır kızlara da erkeklere de aynı rahatlıkla veriliyor.

Hepsi iki tarafta eşit kullanılmıyor

Unisex diye bilinen isimlerin bir kısmı pratikte bir tarafa daha yakın. Can Türkiye'de daha çok erkeklere veriliyor; Derin ve Yaren ise daha çok kızlara. Deniz gerçekten ortada duruyor. Can'ın kız tarafında daha yaygın olan biçimi ise Canan (sevgili, gönülden bağlı). Bu bir sorun değil, ama ismine bakıp kimse cinsiyetini tahmin etmesin istiyorsan Deniz gibi dengeli isimlere yönel.

Kısa bir deneme: İsmi bir kez "Hanım", bir kez "Bey" ile söyle. "Kayra Hanım", "Kayra Bey". İkisi de kulağına doğal geliyorsa isim iki tarafa da oturuyor demektir.

Su ve doğa

• Deniz: engin su; özgürlük ve sonsuzluk. Öz Türkçe bir kelime, en eski Türkçe metinlerde tengiz biçimiyle geçiyor.
• Tuna: büyük nehir; bereket ve süreklilik. Avrupa'nın en büyük nehirlerinden birinin adı.
• Derin: derinlik; bilgelik ve dinginlik.
• Mavi: gökyüzü ve deniz rengi; huzur.
• Doğa: tabiat; saflık ve denge.

Derin'in iki katmanı var: suyun derinliği ve düşüncenin derinliği. İsim olarak seçildiğinde çoğu zaman ikincisi kastediliyor.

Gökyüzü ve aydınlık

Gün tek heceli, güneş ve aydınlık demek; Güneş aynı şeyi biraz daha uzun söylüyor. Işık yol gösteren parlaklık, Şafak gün doğumunun aydınlığı. Ayla ilgili iki isim var: İlkay yeni ay, ayın ilk hâli; Aydan aydan gelen, parlak. Gökçe gök rengi demek ama "güzel, sevimli" anlamı da taşıyor.

Işık'ı seçeceksen yazımını da düşün: ı ve ş harfleri yabancı sistemlerde kayboluyor, isim uçak biletinde ya da yurt dışındaki bir formda Isik olarak yazılıyor.

Duygu ve değer anlatanlar

• Can: ruh, hayat, sevgili.
• Umut: beklenti, iyiye dair inanç.
• Kayra: Tanrı'nın lütfu, bağış.
• Yaren: yakın dost, can yoldaşı.
• Candan: içten, samimi, yürekten.
• Bilge: bilgili, akıllı, danışılan.

Bu isimler bir dilek gibi okunuyor. Umut, bebekle birlikte eve gelen beklentiyi; Kayra bir armağanı anlatıyor. Anlamlarını açıklamak için kimsenin sözlüğe bakması gerekmiyor.

Cinsiyeti öğrenmeden isim seçmek

Unisex ismin en pratik yanı bu. Doğuma kadar cinsiyeti öğrenmek istemiyorsan ya da ultrasonda net görülmediyse ismi önceden seçip hazırlığı ona göre yapabilirsin. İkiz bekleyenler için de işe yarıyor; ikiz isimleri yazımızda buna dair örnekler var.

Bir temada kalmanın ileriye dönük bir faydası da var: Su ya da ışık gibi bir temadan isim seçersen, ileride kardeşine aynı temadan bir isim bulmak kolaylaşıyor. Ayrıntısı kardeş ismi yazımızda.

Resmî işlerde

Unisex isimli çocuklar ara sıra okul listelerinde, randevu sistemlerinde, gelen yazışmalarda yanlış cinsiyetle anılabiliyor. Küçük bir şey ama tekrar ediyor. Bunu dert eden bazı aileler ikinci bir isim ekliyor: Deniz Ela ya da Can Ömer gibi. Gerekli değil, tamamen tercih.

Tam liste unisex isimler sayfasında. Adaylarını soyadınla denemek için soyadı uyumu yazımızdaki kontrollere bakabilirsin.