Bebeklerde diş çıkarma: belirtiler ve rahatlatma yolları

Bazı bebekler dişlerini kimse fark etmeden çıkarıyor, bazıları her dişte birkaç gün huzursuz oluyor. İkisi de normal. Diş çıkarmak bebeğe rahatsızlık verir ama onu hasta etmez.

İlk diş ne zaman çıkar?

Çoğu bebekte ilk diş altıncı ay civarında görünüyor. Dördüncü ayda da, bir yaşına yakın da çıkabiliyor ve ikisi de normal sayılıyor. Genelde önce alttaki iki ön diş çıkar, ardından üstteki ön dişler gelir. Sonra yan kesiciler, ilk azılar, köpek dişleri ve en son arkadaki azılar çıkar. Bu sıra bebekten bebeğe biraz değişebilir. Süt dişleri iki buçuk ile üç yaş arasında tamamlanıyor.

Bir yaşını geçtiği halde hiç diş çıkmadıysa ya da sıra çok farklı ilerliyorsa bunu bir sonraki kontrolde doktoruna ya da bir diş hekimine sorabilirsin. Çoğu zaman bu sadece bebeğin kendi takvimidir.

Belirtiler

• Salyanın artması, çenede ve ağız çevresinde salyaya bağlı kızarıklık
• Eline geçen her şeyi ağzına götürüp ısırmak
• Diş etinde kızarıklık ya da şişlik
• Huzursuzluk, her zamankinden çok ağlama
• Birkaç gün süren uyku ve iştah düzensizliği
• Yanaklarda kızarıklık

Vücut ısısında hafif bir yükselme olabilir ama yüksek ateş diş çıkarmanın belirtisi değildir.

Bunları dişe bağlama

Şunlardan biri varsa "diş çıkarıyor, geçer" deyip bekleme, doktora götür:

• Yüksek ateş
• İshal ya da kusma
• Belirgin halsizlik, her zamankinden çok uyuma
• Günlerce süren, kucakla ve rahatlatmakla geçmeyen huzursuzluk
• Süt ya da su içmeyi reddetmesi, ıslak bezlerin azalması

Bunlar bir enfeksiyonun ya da başka bir hastalığın işareti olabilir. Diş dönemi aylarca sürdüğü için her şeyi ona bağlamak, gerçek bir sorunu gözden kaçırmanın en kolay yolu.

Nasıl rahatlatırsın?

Ellerini yıkadıktan sonra temiz parmağınla ya da nemli, yumuşak bir bezle diş etine hafifçe bastırarak masaj yapabilirsin. Diş kaşıyıcı da işe yarar. Onu buzdolabında soğutabilirsin ama dondurma; donmuş, taş gibi sert bir kaşıyıcı diş etini incitebilir. Bebek ek gıdaya başladıysa buzdolabından yeni çıkmış yoğurt gibi soğuk ve yumuşak yiyecekler de iyi gelebilir.

Salya cildi tahriş ediyorsa çenesini gün içinde yumuşak bir bezle, silmeden bastırarak kurula. Fazladan kucak ve biraz sabır da bu dönemin parçası; huysuz günler genelde diş çıkınca geçiyor.

Kehribar kolye, diş jeli ve ilaçlar

Kehribar ya da diş kolyeleri ve bileklikleri önerilmiyor. Boyundaki bir kolye bir yere takılıp bebeğin boynunu sıkabilir; kopan boncuklar da yutulup nefes yolunu tıkayabilir. Diş eti jellerini ve ağrı ilaçlarını da doktoruna sormadan kullanma, bazıları bebekler için uygun değil.

İlk dişle birlikte fırçalama

Diş bakımı ilk dişle başlar. Günde iki kez, yumuşak bir bebek diş fırçasıyla ve pirinç tanesi kadar florürlü diş macunuyla fırçala. Hangi macunu ne kadar kullanacağından emin değilsen diş hekimine ya da doktoruna danış.

Şekerli içecekleri sınırla ve bebeği gece biberonla şekerli bir sıvı içerken uyutma; bu alışkanlık süt dişlerinde erken çürüğe yol açıyor. İlk diş hekimi kontrolünün ne zaman olacağını doktoruna sorabilirsin. Erken bir kontrol, çocuğun diş hekimine alışmasını da kolaylaştırıyor.

Uyku ve iştah

İyi uyuyan bir bebek diş çıkarırken birkaç gece sık uyanabilir, iştahı azalabilir. Diş çıktıktan sonra genelde düzelir. Bu arada akşam rutinini sürdürmek ve kalıcı olmasını istemediğin yeni alışkanlıklar başlatmamak işini kolaylaştırır. Uyku için uyku düzeni yazımıza, bu dönemde ek gıdaya başlıyorsan ek gıda yazımıza bakabilirsin.

Boy ve kilosunu persentil aracıyla izleyebilir, diğer annelerin diş dönemi deneyimlerini bebek bakımı sorularında okuyabilirsin.

Bu yazı genel bilgi içindir, tıbbi tavsiye değildir.