Emzirme: doğru tutuş, pozisyonlar ve ilk haftalar

Emzirme doğal ama kendiliğinden kolay değil. İlk haftalarda zorlanmak, meme ucunun acıması, "sütüm yetiyor mu" endişesi çok yaygın. Çoğu sorun doğru tutuş ve biraz destekle düzeliyor. Zorlanıyorsan bir emzirme danışmanından ya da hekiminden yardım istemekte geç kalma.

İlk günler

Doğumdan sonraki ilk günlerde gelen koyu, sarımsı süte kolostrum deniyor. Miktarı az görünür ama bebeğin o günlerdeki ihtiyacı da az. Bebeğin sık sık memeye gelmek istemesi normal; süt üretimini artıran şey de bu. Süt genelde ikinci ile beşinci gün arasında artıyor, memelerdeki dolgunluk hissi bunun işareti.

Doğru tutuş nasıl anlaşılır?

Ağrının en sık sebebi bebeğin memeyi yanlış kavraması. İyi bir tutuşta:

• Bebeğin ağzı geniş açık ve sadece meme ucunu değil, koyu renkli bölgenin büyük kısmını alıyor.
• Alt dudağı dışa dönük, çenesi memeye değiyor, burnu açık.
• Karnı senin karnına dönük; kulağı, omzu ve kalçası aynı hizada.
• Emmeye başladıktan sonra düzenli yutkunma sesleri duyuluyor.

İlk saniyelerde hafif bir çekilme hissi olabilir ama emzirme boyunca süren keskin ağrı tutuşun düzeltilmesi gerektiğini gösterir. Serçe parmağını bebeğin ağız kenarından sokup emişi kesebilir ve yeniden deneyebilirsin.

Pozisyonlar

Beşik tutuşu en bilineni ama tek seçenek değil. Bebeği koltuğunun altından yanına alıp tuttuğun "futbol topu" tutuşu ve yan yatarak emzirme, özellikle sezaryen sonrası karnını rahatlatır. Sırtını ve kollarını yastıkla desteklemek her pozisyonda işini kolaylaştırır.

Ne sıklıkla?

İlk haftalarda günde 8-12 kez emzirmek normal. Saate bakmak yerine bebeğin açlık işaretlerini izle: ağzını açıp arama yapması, elini ağzına götürmesi, kıpırdanması. Ağlama aslında geç bir işaret; mümkünse ondan önce emzir. Süt, bebek emdikçe artar.

Yeterli süt alıyor mu?

Memeden ne kadar süt geçtiğini göremediğin için bu endişe çok yaygın. Şunlara bak:

• İlk haftadan sonra günde en az 6 ıslak bez.
• Düzenli kaka; ilk haftalarda genelde günde birkaç kez.
• Düzenli kilo alımı. Doğumdan sonraki günlerde biraz kilo kaybı normal; iki hafta içinde doğum kilosuna dönmesi beklenir.
• Emzirmeden sonra rahatlamış, sakin bir bebek.

Bunlar yolundaysa büyük ihtimalle süt yetiyordur. Kilosunu doktor kontrolünün yanında persentil aracıyla da izleyebilirsin.

Sık yaşanan sorunlar

Meme ucunda yara ya da çatlak: Çoğu zaman tutuştan kaynaklanır ve tutuş düzelince iyileşir. Emzirmeden sonra birkaç damla sütü meme ucuna sürüp kurumaya bırakmak da iyi gelir.

Aşırı dolgunluk, sertlik: En iyi çözüm sık emzirmek. Memede kızarık, sıcak ve ağrılı bir bölge varsa ve ateşin çıktıysa mastit olabilir; hekime başvur.

Bebeğin memeyi reddetmesi: Sakin bir ortam, farklı bir pozisyon ve ten tene temas çoğu zaman yardımcı oluyor. Sürerse destek iste.

İşe dönerken

İşe döndükten sonra emzirmeye devam etmek mümkün. Sabah ve akşam emzirip gün içinde süt sağmak, sağılan sütü bakıcının vermesi yaygın bir düzen. Dönüşten birkaç hafta önce sağmaya ve sütü saklamaya başlamak geçişi kolaylaştırır. Bunun için göğüs pompası yazımıza, altıncı aydan sonrası için ek gıdaya geçiş yazımıza bakabilirsin.

Sık sorulanlar

Emzirirken ilaç kullanabilir miyim? Bir kısmı kullanılabilir, bir kısmı kullanılamaz. Hangi doktora gidersen git, emzirdiğini mutlaka söyle.

Biberonla ek mama vermek sütü azaltır mı? İlk haftalarda gereksiz ek mama, bebeğin daha az emmesine ve sütün azalmasına yol açabilir. Ek beslenme gerekiyorsa nasıl ve ne kadar verileceğini doktorunla konuş.

Başka annelerin neler yaşadığını bebek bakımı sorularında okuyabilir, kendi sorunu da sorabilirsin.

Bu yazı genel bilgi içindir, tıbbi tavsiye değildir. Emzirmede zorlanıyorsan hekimine ya da bir emzirme danışmanına başvur.